​Mróz nad Polską: Węgiel stabilnym filarem bezpieczeństwa energetycznego w szczycie zimy

​Kiedy słupki rtęci spadają znacznie poniżej zera, a zapotrzebowanie na energię w polskich domach bije rekordy, oczy energetyków zwracają się w stronę konwencjonalnych elektrowni. W obliczu surowej zimy to właśnie węgiel – kamienny i brunatny – pozostaje kluczowym surowcem zabezpieczającym Polaków w energię elektryczną oraz ciepło.

​Fala mrozów, która przesuwa się nad Polską, to nie tylko wyzwanie dla kierowców i pieszych, ale przede wszystkim "stress-test" dla Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). W momentach szczytowego zapotrzebowania, stabilność dostaw staje się priorytetem, a krajowe zasoby węglowe odgrywają w tym procesie pierwszoplanową rolę.

​Rekordowe zapotrzebowanie na moc

​Zimą zużycie prądu w Polsce drastycznie rośnie. Wcześnie zapadający zmrok oznacza dłuższe korzystanie z oświetlenia, a niskie temperatury wymuszają intensywną pracę systemów grzewczych, w tym coraz popularniejszych pomp ciepła oraz piecyków elektrycznych.

​Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) w mroźne dni notują zapotrzebowanie na moc przekraczające często 26-27 GW. Aby system wytrzymał to obciążenie i w gniazdkach nie zabrakło prądu, konieczna jest praca bloków energetycznych, które mogą działać z pełną mocą niezależnie od kaprysów pogody.

​Węgiel jako stabilizator systemu (OZE a warunki zimowe)

​Choć odnawialne źródła energii (OZE) rozwijają się w Polsce dynamicznie, zima obnaża ich naturalne ograniczenia:

• ​Fotowoltaika: Krótki dzień i zachmurzenie sprawiają, że generacja ze słońca jest w tym okresie minimalna, a wieczorem – gdy zapotrzebowanie jest największe – spada do zera.
• ​Wiatr: W mroźne dni często występuje zjawisko tzw. wyżu barycznego, który przynosi bezchmurne niebo i bardzo niskie temperatury, ale również brak wiatru.

​W takiej sytuacji to elektrownie węglowe (takie jak Bełchatów, Kozienice, Opole czy Turów) pełnią funkcję tzw. źródeł sterowalnych. Operator systemu może w każdej chwili nakazać zwiększenie produkcji energii z węgla, aby zrównoważyć braki z innych źródeł. To właśnie ta elastyczność i dyspozycyjność bloków węglowych "ratuje" system w najtrudniejszych momentach, zapewniając ciągłość dostaw.

​Warto wiedzieć: W szczytach zimowego zapotrzebowania udział węgla w miksie energetycznym Polski potrafi sięgać nawet 70-80%, stanowiąc kręgosłup bezpieczeństwa energetycznego kraju.

​Ciepło systemowe – niedoceniany bohater

​Bezpieczeństwo zimą to nie tylko prąd, ale przede wszystkim ciepło w kaloryferach. Polska posiada jedną z najbardziej rozbudowanych sieci ciepłowniczych w Europie. Miliony Polaków w blokach i domach wielorodzinnych korzystają z ciepła systemowego.

​Większość polskich elektrociepłowni i ciepłowni wciąż zasilana jest węglem. To dzięki jego spalaniu ogrzewana jest woda krążąca w miejskich rurach. Zgromadzone zapasy surowca na placach składowych przy ciepłowniach są gwarancją, że nawet przy przedłużających się mrozach, temperatura w mieszkaniach pozostanie komfortowa. W tym kontekście węgiel bezpośrednio przekłada się na zdrowie i bezpieczeństwo obywateli, chroniąc przed wychłodzeniem.

​Suwerenność energetyczna

​W kontekście geopolitycznym, oparcie energetyki na własnym surowcu ma również wymiar strategiczny. Posiadanie krajowych zasobów węgla i funkcjonujących kopalń uniezależnia Polskę (w znacznym stopniu) od importu paliw w momentach kryzysowych. Gdy mróz ściska całą Europę, każdy kraj dba przede wszystkim o własne bezpieczeństwo – Polska, dzięki węglowi, posiada w tym zakresie dużą autonomię.

​Podsumowanie

​Choć transformacja energetyczna jest procesem nieuniknionym, zima dobitnie przypomina, że tu i teraz gwarantem stabilności polskiego systemu są elektrownie konwencjonalne. Mróz nad Polską to czas, w którym węgiel udowadnia swoją użyteczność, zapewniając, że w polskich domach świeci światło, a kaloryfery pozostają gorące.

#nieopolityce