Cyfrowy Knebel 2.0. Kto naprawdę wygasza polski internet?

​Kiedy na profilu tak wyrazistego związku zawodowego jak WZZ Sierpień ’80 nagle spadają zasięgi, a nagrania wideo znikają bez wyraźnego powodu, w głowie automatycznie zapala się czerwona lampka. Czy wróciliśmy do czasów PRL-u? Czy partyjni dygnitarze znowu mają bezpośrednie telefony do centrali, by jednym kliknięciem uciszyć niewygodny głos klasy robotniczej?

​Prawda o współczesnej cenzurze w Polsce jest bardziej skomplikowana – i przez to znacznie bardziej niebezpieczna. Dzisiejsi cenzorzy nie noszą garniturów z logiem partii rządzącej. Ukrywają się za linijkami kodu w Dolinie Krzemowej i automatycznymi systemami moderacji treści.

​Jak działa współczesny knebel?

​Zapomnijmy o urzędnikach z pieczątkami przeglądających każdą stronę. Dzisiejsza "cenzura" to proces zautomatyzowany, bezwzględny i skrajnie nietransparentny. Odbywa się głównie za pomocą trzech mechanizmów:

• • ​Shadowbanning (ukrywanie zasięgów): To najbardziej perfidna metoda. Twój profil działa, możesz publikować, ale algorytm sztucznie ogranicza widoczność Twoich postów. Piszesz do próżni, a Twoi odbiorcy muszą celowo wejść na Twój profil, by dowiedzieć się, że w ogóle coś wrzuciłeś.
  • ​Terroryzm zgłoszeniowy (Brigading): Zorganizowane grupy – czy to opłacani trolle polityczni, czy korporacyjni lobbyści – koordynują masowe zgłaszanie konkretnych filmów lub postów. Dla algorytmu Meta (Facebooka) tysiąc zgłoszeń w godzinę to sygnał: "Tu dzieje się coś złego, zablokuj to natychmiast". Blokada następuje automatycznie. Odwołanie? Rozpatruje je kolejny bot albo przeciążony moderator z Azji Południowo-Wschodniej, który nie ma pojęcia, czym jest Sierpień ’80.
  • ​Algorytm "bezpieczeństwa reklamowego" (Advertiser-friendly): Monopolistom z Doliny Krzemowej zależy wyłącznie na zysku. Treści o strajkach, prawach pracowniczych, protestach czy ostrych konfliktach społecznych są oznaczane jako "nieprzyjazne reklamodawcom" i spychane na margines cyfrowego niebytu.

​Współczesna cenzura nie polega na tym, że nie wolno Ci mówić. Polega na tym, że nikt Cię nie usłyszy.

​Czy politycy maczają w tym palce?

​A owszem, ale rzadko robią to bezpośrednio. Wpływ władzy na internet w Polsce realizuje się na dwa sposoby:

​1. Systemowe donosicielstwo

​Agencje rządowe, ministerstwa oraz powiązane z nimi fundacje posiadają tzw. statusy zaufanych partnerów (trusted flaggers) u gigantów technologicznych. Ich zgłoszenia dotyczące rzekomej "dezinformacji" czy "mowy nienawiści" są rozpatrywane w pierwszej kolejności i niemal bezdyskusyjnie. Granica między walką z kłamstwem a uciszaniem krytyków rządu jest niezwykle cienka – i politycy nader chętnie ją przekraczają.

​2. Alibi z Brukseli

​Unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA – Digital Services Act), który miał cywilizować internet, dał platformom idealne alibi do nadgorliwego blokowania wszystkiego, co kontrowersyjne. W obawie przed gigantycznymi karami finansowymi, Facebook, YouTube czy TikTok wolą usunąć dziesięć legalnych, ale "ostrych" filmów publicystycznych, niż ryzykować pozostawienie jednego, który mógłby naruszyć niejasne przepisy.

​Dlaczego Sierpień ’80 jest na celowniku?

​Związki zawodowe z natury posługują się językiem walki. Mówią o wyzysku, niesprawiedliwości, korporacyjnej chciwości i błędach rządzących. Dla korporacyjnych algorytmów słowa takie jak "walka", "protest", "strajk" czy ostra krytyka spółek skarbu państwa są traktowane jako potencjalne naruszenie zasad społeczności (np. "nękanie" lub "nawoływanie do przemocy").

​To potworny paradoks: platformy, które miały dać głos każdemu, stają się narzędziem pacyfikacji debaty publicznej. Internet w Polsce nie jest czysty od cenzury. Jest nią przesiąknięty, tylko dawny czerwony ołówek zastąpiono niewidzialnym, algorytmicznym algorytmem tnącym zasięgi.

​Czas zacząć głośno pytać: kto naprawdę rządzi debatą publiczną w Polsce? Wybrany w wyborach naród, czy algorytmy korporacji, którymi tak łatwo manipulować z tylnego siedzenia rządowych limuzyn?

#NieoPolityce