15 października 2005

Wystąpienie Przewodniczącego Związku Bogusława Ziętka

na Krajowym Zjeździe WZZ "Sierpień 80"

Szanowne Delegatki, Szanowni Delegaci

Spotykamy się dziś w momencie dla nas szczególnym. Po raz pierwszy nie ma wśród nas osoby, która zawsze była obecna. Nie ma wśród nas Przewodniczącego Wolnego Związku Zawodowego Sierpień 80 Daniela Podrzyckiego. Daniel stworzył ten związek, powołał go do życia i od pierwszego dnia nim kierował. Oddał mu wszystkie swoje siły i całe swoje życie. Zawsze był dumny z tego Związku. I w tym związku zawsze pozostanie poczucie dumy, że ktoś taki jak Daniel był jego twórcą i Przewodniczącym.

Daniel nigdy nie pozwalał sobie na chwile słabości. Także dziś nie możemy sobie pozwolić na słabość. Musimy iść dalej, kontynuując konsekwentnie i rzetelnie dzieło, które Daniel rozpoczął. Jego tragiczna śmierć wszystkich nas przepełniła bólem. Ale oprócz tego bólu jest również pewność, że to co robiliśmy miało sens i było potrzebne. Ta wiara to nasze zobowiązanie na przyszłość, aby nigdy się nie poddawać i nie zaprzepaścić jego dokonań.

Daniel zostawił nam związek silny i sprawny. Wolny Związek Zawodowy "Sierpień 80" to dziś silna skuteczna i wiarygodna reprezentacja ludzi pracy. Mamy swoje dokonania ale mamy też swoje cele na przyszłość i plan jak te cele zrealizować. Śląsk jest naszym matecznikiem i tutaj udało nam się zrobić najwięcej.

Obroniliśmy polskie górnictwo, obroniliśmy uprawnienia zatrudnionych w nim załóg. Choć nie było to łatwe, bo przeciwko sobie mieliśmy nie tylko złą wolę i niezrozumienie rządzących ale nierzadko również sabotaż ze strony innych związków zawodowych. Nie możemy zapomnieć, że kopalnie likwidowano za przyzwoleniem niektórych związków zawodowych. Za przyzwoleniem związków zawodowych odebrano górnikom - ale nie tylko górnikom - prawo do przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Za zgodą związków zawodowych zamrożono górnicze wynagrodzenia. Jeszcze cztery lata temu obowiązującym zawołaniem w stosunku do górników było hasło "za dużo węgla, za dużo kopalń, za dużo górników". Czy coś się zmieniło? Wiele.

Cztery lata temu chciano realizować plan likwidacji kolejnych od 7 do 12 kopalń, zwalniać górników, odebrać im zapisane w układzie uprawnienia. To WZZ Sierpień 80 stał na czele protestów przeciwko tym zamierzeniom. Zorganizowaliśmy opór związków zawodowych, przekonaliśmy środowiska samorządowe i naukowe do tego, aby stanęły w obronie górnictwa, ramię ramię z nami.

Dziś górnictwo ma przyszłość. Przyszłość ma polski węgiel. Udało się obronić kopalnie i górnicze uprawnienia. Dziś do górnictwa są przyjmowani kolejni pracownicy. Otworzono – rzecz nie do pomyślenia jeszcze niedawno – szkoły górnicze, które mogą kształcić dla potrzeb branży nowe kadry, niejednokrotnie są to dzieci obecnych górników, choć nie tylko. Górnictwo ma przed sobą przyszłość. I to oczywiste dla nas zawsze zdanie, dziś już nie budzi kpiących uśmieszków. Nie mam żadnych wątpliwości, że punktem zwrotnym dla branży było porozumienie zawarte z rządem po fali protestów, w dniu 11 grudnia 2002 roku. Było to wielkie dokonanie Związku, ale również osobisty sukces Daniela, bez którego nie było by ustępstw strony rządowej i nie było by tego porozumienia.

Oczywiście w dalszym ciągu przed górnictwem stoją kolejne zagrożenia, zwłaszcza teraz, kiedy do władzy dochodzi ta sama ekipa, która już w latach 1997-2001 reformowała branżę z wiadomym skutkiem. Tym zagrożeniom musimy się przeciwstawić. W stosunku do górnictwa, zarówno węgla kamiennego ale również węgla brunatnego, którego rola jest nie mniejsza, koniecznym jest przyjęcie zasady, że potencjał polskiego przemysłu wydobywczego decyduje o samowystarczalności energetycznej kraju. Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego jest sektorem o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego Kraju i jako takie nie powinno podlegać w żadnej części ani formie procesom prywatyzacji.

Prywatyzacja górnictwa węgla kamiennego i brunatnego to bardzo poważne zagrożenie dla całej gospodarki państwa. Prywatyzacja to również najpoważniejsze zagrożenie przed jakim stoją załogi tych zakładów pracy. WZZ Sierpień 80 mówi stanowcze NIE wszelkim próbom prywatyzacji górnictwa. Nie godzimy się również na ograniczanie mocy wydobywczych polskiego górnictwa. Gospodarka narodowa oraz państwa UE wykazują coraz większe zapotrzebowanie na energię, co otwiera przed polskim górnictwem dobre perspektywy. Ograniczanie mocy produkcyjnych polskiego górnictwa było by działaniem na szkodę interesów państwa polskiego i gospodarki. Niedopuszczalne są również wszelkie próby dalszego obciążania załóg górniczych kosztami restrukturyzacji branży. Przeciwstawiamy się stanowczo wszelkim próbom ograniczania uprawnień górniczych, zawartych w układach zbiorowych pracy, a także wszelkim próbom odebrania górnikom należnych im uprawnień emerytalnych.

Podobną postawę WZZ Sierpień 80 będzie prezentował wobec całego sektora elektroenergetycznego, przeciwstawiając się jego prywatyzacji i próbom pozbawnienia zatrudnionych tam załóg należnych im uprawnień. Ze szczególną determinacją działania te będziemy prowadzić w zakładach takich jak KWB Bełchatów czy szerzej BOT, które są rdzeniem polskiej energetyki i stanowią podstawę jej funkcjonowania.

Drugim ważnym polem aktywności WZZ "Sierpień 80" jest to co dzieje się w hutnictwie. Z żalem można niestety powiedzieć, że użycie sformułowania “polskim hutnictwie" jest już nieaktualne. Także tam w sposób szczególny zagrożone są prawa i interesy zatrudnionych tam załóg. Mamy do czynienia z kolejnymi działaniami, zamierzającymi do dalszych zwolnień, ograniczania uprawnień płacowych i socjalnych pracowników tych zakładów. Z niepokojem obserwujemy obecną sytuację branży hutniczej, która jest następstwem błędnych i szkodliwych decyzji prywatyzacyjnych. Tysiące pracowników sprywatyzowanych hut wciąż nie może się doczekać realizacji przez inwestora strategicznego zawartych umów. Odpowiedzialne za prywatyzację rządy nie podejmuje żadnych działań, przymuszających inwestora do realizacji przyjętych zobowiązań, zarówno wobec Skarbu Państwa jak i pracowników.

Oczekujemy, że polityka rządu w tym zakresie ulegnie zmianie. Za niezbędne uznajemy powołanie specjalnej komisji, która wyjaśni przyczyny obecnej sytuacji w hutnictwie, pokaże mechanizmy prywatyzacji i wskaże oraz wyciągnie konsekwencje wobec osób winnych takowego stanu rzeczy.

Za konieczne uważamy podjęcie interwencji w obronie pracowników Mittal Steel Poland i spółek zależnych tego koncernu. Odpowiedzialność rządu nie może kończyć się z chwilą podpisania umowy prywatyzacyjnej, zwłaszcza w sytuacji, gdy strategiczny inwestor nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań. WZZ ,,Sierpień 80" musi w tej sprawie aktywnie uczestniczyć w walce o zabezpieczenie interesów załóg hutniczych i pracowników spółek zależnych, aby nie dopuścić do sytuacji, w której kolejny raz pracownicy ci zostali by oszukani i pozostawieni sami sobie, bez pomocy rządu i zobowiązanych do reprezentowania ich interesów związków zawodowych.

Górnictwo i hutnictwo to dwa ważne ale nie jedyne sektory aktywności Związku.

Przed Związkiem otwierają się także całkiem nowe pola działania. To przede wszystkim cały sektor usług, w tym usług publicznych, służba zdrowia i szkolnictwo. WZZ "Sierpień 80" negatywnie ocenia działania kolejnych rządów dotyczące służby zdrowia. W wyniku kolejnych reform, przekształceń i procesów restrukturyzacji, służba zdrowia coraz gorzej zabezpiecza potrzeby społeczne i aspiracje własnych pracowników. Zapisane w Konstytucji zasady bezpłatności i powszechnej dostępności do jej świadczeń są coraz częściej łamane. Naprawa obecnego stanu rzeczy nie jest możliwa bez zatrzymania procesów prywatyzacji służby zdrowia. Oczekujemy od rządu zaprzestania komercjalizacji placówek służby zdrowia. Nasz sprzeciw budzi wprowadzanie odpłatności za świadczenia medyczne. Konieczna jest obrona zagrożonych zwolnieniami pracowników służby zdrowia, a także zdecydowane działania na rzecz poprawy sytuacji materialnej personelu medycznego. Państwo musi zrozumieć, że niezbędnym elementem dobrze funkcjonującej służby zdrowia jest podniesienie poziomu wynagrodzeń zatrudnionych tam pracowników. Nie można z tym dłużej czekać, zwłaszcza, że obecnie źle wynagradzany, a dobrze wyszkolony personel medyczny, szybko znajdzie dla siebie lepiej płatne zajęcie w innych krajach Unii Europejskiej, które potrafią docenić fachowość i zaangażowanie tych ludzi.

Analogiczna sytuacja ma miejsce w systemie edukacji. Powszechna, państwowa i bezpłatna edukacja jest niezbędna dla dalszego rozwoju cywilizacyjnego Polski. Występujemy przeciwko odpłatności za studia wyższe w państwowych uczelniach. Prawo do bezpłatnej edukacji jest niezbędnym warunkiem zachowania konkurencyjności polskiej gospodarki w zjednoczonej Europie. Wprowadzane coraz powszechniej opłaty za studia, czy szkoły średnie w praktyce powodują zablokowanie dostępu do wiedzy dla zdolnej, a ubogiej młodzieży oraz drastycznie obniżają poziom kształcenia. Uznajemy za konieczne odtworzenie systemu bezpłatnej edukacji na wszystkich poziomach i zapewnienie dostępu do szkół wyższych dla młodzieży z rodzin ubogich, robotniczych i rolniczych, poprzez powrót do stypendiów socjalnych, gwarantujących utrzymanie i możliwość kształcenia się najbiedniejszym. Dla zapewnienia prawidłowego wychowania i wykształcenia przyszłych pokoleń, konieczne jest przywrócenie prestiżu zawodowi nauczyciela. Nie jest to możliwe przy dzisiejszym poziomie nauczycielskich płac. Jeśli chcemy powstrzymać zjawisko odchodzenia najlepszych nauczycieli z zawodu, jeśli nie chcemy aby w zawodzie następowała selekcja negatywna, jeśli w końcu chcemy, aby nasze dzieci były uczone i wychowywane przez najlepszych, to musimy natychmiast doprowadzić do podniesienia nauczycielskich wynagrodzeń. Za skandaliczne i niedopuszczalne WZZ "Sierpień 80" uznaje wszelkie plany likwidacji lub ograniczania uprawnień tej grupy zawodowej, zawartych w Karcie Nauczyciela. Przeciwstawimy się tym próbom z całą siłą.

To tylko niektóre z najważniejszych pół aktywności, koniecznych do skutecznego działania, które stanowią wyzwania jakie stoją przed WZZ "Sierpień 80". Będziemy budować związek silny, sprawny i skuteczny. Związek, który nie będzie się bał konsekwentnie stać na straży interesów pracowniczych, zagrożonych grup społecznych i zawodowych, bezkompromisowo o nie walcząc, nie oglądając się na mody i obowiązujące trendy polityczne. Jesteśmy związkiem zawodowym i naszym celem jest skuteczna obrona interesów pracowniczych. Naszym zadaniem jest walka o te interesy i reprezentowanie środowisk pracowniczych, a nie spełnianie roli pośrednika, pomiędzy słabszym pracobiorcą i wszechmocnym pracodawcą. Nie jesteśmy po to, aby łagodzić skutki przemian społecznych i szukać dla nich zrozumienia wśród załóg pracowniczych, jeśli oczywistym jest że dzieje się to wbrew podstawowym interesom tych pracowników. Takiej postawy oczekują od nas Ci, których prawa i interesy zdecydowaliśmy się reprezentować. Rozbudowa struktury związku zawodowego służyć będzie zwiększaniu jego skuteczności. W tym celu należy podjąć intensywne działania. Związek musi być sprawny i temu służyć będzie rozbudowa dobrze funkcjonującego biura prawnego, służącemu członkom związku i osobom, które szukają u nas pomocy. Już w tej chwili obsługujemy jako Związek kilkanaście tysięcy spraw pracowniczych rocznie, prowadzonych przed różnymi sądami. Dostępność tego biura prawnego musi być jeszcze większa. Związek prowadzi szeroką działalność wydawniczą. Wydajemy największą, bezpłatną gazetę związkową w kraju. Musimy z nią docierać nie tylko tam gdzie jesteśmy, aby informować o naszych działaniach ale również - a może nawet przede wszystkim - musimy docierać z naszym przesłaniem tam, gdzie nas do tej pory nie ma, a ludzie oczekują sprawnego i skutecznie działającego związku zawodowego.

Przeciwstawimy się wszelkim próbom liberalizacji Kodeksu Pracy. Za niedopuszczalne uznajemy wszelkie zmiany prawa pracy, które ograniczają prawa pracownicze i uprawnienia związków zawodowych, reprezentujących pracowników. Dokonywanie zmian w prawie pracy, które ułatwiają zwolnienia i tworzenie kolejnych rzesz bezrobotnych jest antyspołecznym i destrukcyjnym działaniem, które spotka się z naszym stanowczym sprzeciwem. WZZ "Sierpień 80" domaga się zaprzestania prac nad liberalizacją Kodeksu Pracy i odstąpienia od zmian, które pozwalają pracodawcy na zwalnianie pracowników, bez obowiązku konsultowania tego z organizacjami związkowymi, czy likwidujących kategorie pracowników chronionych przed rozwiązaniem stosunku pracy. Za szczególnie groźne uznajemy zapowiedziane wprowadzenie do polskiego prawodawstwa instytucji lokautu, który pozwala na wyrzucenie z pracy całej załogi, w przypadku podjęcia przez pracowników strajku. Apelujemy do wszystkich związków zawodowych, bez względu na ich rodowody, o stworzenie wspólnego frontu sprzeciwu wobec tych projektowanych w prawie pracy zmian. W sferze działań społeczno - politycznych WZZ "Sierpień 80" opowiada się za wprowadzeniem szeregu rozwiązań, zawartych w haśle Nowej Umowy Społecznej, której widzimy konieczność zawarcia. W ramach tej Umowy zrealizowane muszą być takie postulowane przez nas rozwiązania jak:

• minimalna płaca na poziomie 68% średniej krajowej,
• 35-godzinny tydzień pracy z zachowaniem dotychczas osiąganej płacy,
• ustawa o statusie bezrobotnego, zapewniająca zasiłek przez cały okres pozostawania bez pracy,
• weryfikacja prywatyzacji i renacjonalizacja majątku sprywatyzowanego z naruszeniem prawa.
• bezpłatna i powszechna opieka zdrowotna przy racjonalnym rozliczaniu jej kosztów,
• zwiększenie progresji podatku dochodowego od osób fizycznych, poprzez wprowadzenie progu 10% dla najmniej zarabiających oraz 50% dla najbogatszych,
• bezpłatna edukacja oraz pomoc materialna państwa dla dzieci i młodzieży dla wyrównania szans,
• zwolnienie emerytów i rencistów z podatku dochodowego od osób fizycznych i wprowadzenie Karty Seniora

Można jeszcze długo wymieniać cele i zamierzenia jakie stawia przed soba Wolny Związek Zawodowy "Sierpień 80". Ich realizacja będzie jednak możliwa tylko w oparciu i przy udziale ludzi, którzy są największym dorobkiem naszego Związku. Sprawdzeni, skuteczni i wiarygodni. Bez tych, którzy tworzą WZZ "Sierpień 80" i na co dzień oddają mu swój czas oraz wysiłek, nie byłoby możliwe to, co osiągnęliśmy. Bez Was nie byłoby WZZ "Sierpień 80" jego sukcesów i dorobku. Dziękując Wam za dotychczasowy wysiłek i poświęcenie proszę o to, abyście nie zaprzestawali swojego dzieła. Aby nasza walka była skuteczna będę potrzebował Waszego wsparcia i pomocy. O to Was dzisiaj proszę deklarując, że poprowadzę Związek do dalszych zwycięstw i sukcesów. Razem dokończymy to, co zaczynał i tak sprawnie prowadził Daniel. Zbudujemy związek zawodowy silny i skuteczny. Związek, który spełni oczekiwania ludzi ciężkiej pracy. Nie mam żadnych wątpliwości, że potrafimy to zrobić. Jesteśmy potrzebni i spełnimy oczekiwania tych wszystkich ludzi, którzy w nas pokładają swoją nadzieję na lepszą przyszłość. Zrobimy to dla przyszłości, w imię pamięci o naszej przeszłości i tych, których nie zapomnimy.

Bogusław Ziętek Przewodniczący WZZ "Sierpień 80"